Wartości niematerialne i prawne – wyjaśniamy pojęcie

Wartości niematerialne i prawne - wyjaśniamy pojęcie

Pojęcie wartości niematerialne i prawne potrafią sprawić kłopoty, jeżeli nie są dobrze wyjaśnione i zrozumiane. Opisujemy je więc tak, żeby nie było żadnych wątpliwości, czym właściwie są. Zaczynamy!

Wartości niematerialne i prawne

To, czym są wartości niematerialne i prawne, jest zdefiniowane na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o rachunkowości. Wynika z niej jasno, że wartością niematerialną i prawną są wszelkie prawa majątkowe, które można wykorzystać gospodarczo, a co więcej, zostały one nabyte przez daną jednostkę. Ich użyteczność ekonomiczna powinna też być dłuższa, niż jeden rok i mają one za zadania zaspokajać potrzeby jednostki, która je zakupiła. Co więc wlicza się w prawa majątkowe?

Przede wszystkim wszelkie autorskie prawa majątkowe, licencje czy koncesje. Oprócz tego są to jeszcze prawa do wynalazków, patenty, znaki towarowe i wzory użytkowe. Należy też pamiętać o nabytej wartości firmy, kosztach zakończenia prac rozwojowych oraz know-how, co oznacza wykorzystywanie wiedzy w dziedzinie przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej. Wymienione prawa majątkowe muszą jednak spełniać pewne warunki, żeby móc je swobodnie określić wartościami niematerialnymi i prawnymi.

Przede wszystkim ich przewidywany okres użytkowania musi być dłuższy od jednego roku. Kolejny warunek to nadawanie się do gospodarczego wykorzystania. Ostatnia gestia to przeznaczenie wartości na potrzeby własne jednostki lub ewentualne oddanie do użytkowania w związku z umową najmu bądź dzierżawą.

Obowiązki przedsiębiorców

Omawiając wartości niematerialne i prawne, warto zwrócić uwagę na obowiązki związane z nimi, jakie są nałożone na wszystkich przedsiębiorców. Mianowicie są oni zobowiązani do ich kompleksowej ewidencji. Warto wiedzieć, co powinna ona zawierać, dlatego wyjaśniamy.

Ewidencja wartości niematerialnych i prawnych powinna mieć liczbę porządkową, datę nabycia, datę przyjęcia do użytkowania, określenie dokumentu, który stwierdza nabycie oraz określenie wartości niematerialnej i prawnej. Należy też pamiętać o podaniu wartości początkowej, stawki amortyzacyjnej oraz kwotę odpisów amortyzacyjnych. Ważną informacją jest tutaj fakt, że zapisów, które dotyczą wartości niematerialnych i prawnych, przedsiębiorca musi dokonać najpóźniej w miesiącu oddania ich do użytku. Co więcej, prowadzenie ewidencji dotyczy również ryczałtowców, ponieważ ich wartości niematerialne i prawne również podlegają amortyzacji.